در طی چند سال اخیر روش های جدید غیر ابزاری برای نشت یابی بهتر و مقرون به صرفه تر توسعه یافته اند. یک ابزار سودمند در مشخص کردن برنامه کنترل نشت موثر در یک سیستم ویژه، چک کردن حداقل جریان است. از آنجایی که نشت در 24 ساعت ادامه دارد و جریان در شب کمتر می باشد می توان میزان آب از دست رفته را توسط نشت را پیدا کرد. اگر جریان در شب نزدیک به صفر باشد پس میزان نشت نیز نزدیک به صفر خواهد بود و مجوز نشت یابی در سیستم را نمی دهد. از طرف دیگر اگر جریان در شب بسیار بالا باشد مجوز نشت یابی صادر می شود.
زمانیکه چنین بررسی هایی انجام می شود حجم آب از دست رفته به عنوان یک معیار برای بررسی های ثانویه (نشت یابی برای یافتن محل دقیق آب) به حساب می آید و می توان مبنای صوتی را جهت مطالعات بهتر انتخاب نمود. زمانی که نشت برطرف شد می توان جریان را شبانه را دوباره امتحان کرد تا میزان آب صرفه جویی شده تعیین گردد.
پی بردن به صدای نشت Detection of leak sound
سیستم توزیع آب را می توان با یک روش معین برای نشت یابی با استفاده از تجهیزات صوتی بررسی نمود. فرار سیال (گاز) از لوله تحت فشار ایجاد صدای ارتعاشات می کند. عبور سیال از یک سوراخ یا روزنه باعث تولید صدایی می شود که به طور معمول بین 500 تا 800 هرتز است. نشت سیال در زیر خاک فشرده صدای متفاوتی را ایجاد می کند که معمولا 20 تا 300 هرتز می باشد. صدای سومی هم وجود دارد که به علت حرکت چرخشی و متلاطم سیال حاصل از نشت در یک حفره پر از آب در خاک کنار لوله می باشد و آن نیز بین 20 تا 300 هرتز می باشد. صدای اولی در طول لوله به فاصله مشخصی که بستگی به نوع لوله دارد، منتشر می شود. بنابراین انجام بررسی های اولیه ضروری است. دو صدای دیگر عموما محدود به مجاور منطقه نشت می باشد. بنابراین برای مشخص کردن محل دقیق مفید می باشند. صدای انتشار یافته در طول لوله یا خاک را می توان توسط دستگاه های رایجی که بر روی سطح خاک یا جاده قرار داده می شوند و یا به طور مستقیم روی لوله قرار می گیرند تشخیص داد.
موثر واقع شدن روشهای صوتی برای لوله های فلزی با موفقیت به اثبات رسیده است. با وجود این، استفاده از روشهای صوتی برای نشت یابی لوله های پلاستیکی نتایج مبهم و غیر قابل قبولی را به همراه داشته است. استفاده از تجهیزات صوتی پیشرفته برای لوله های پلاستیکی و فلزی متفاوت می باشد. لوله های پلاستیکی آرامتر می باشند و صدا و ارتعاشات را به خوبی لوله های فلزی منتقل نمی کنند.
روش گاز ردیاب The tracer gas method
این روش استفاده از گازهای غیر سمی نامحلول در آب و سبکتر از هوا را داخل سیستم توزیع در بر می گیرد. گازهای رایج مورد استفاده هلیم و هیدروژن می باشند روش medivac در یافتن نشتی ها با استفاده از گاز هلیم به ما کمک می کند.
medivac technology
این تکنولوژی دریافتن نشتی حتی در لوله هایی که یک الی دو متر زیر زمین دفن شده اند موفقیت آمیز بوده است. دقت بالای تست نشت هلیم این اجازه را به ما می دهد تا در چند فوت پایین تر از زمین حفره ها را مشخص کنیم. این روش برای لوله های زیر زمینی از هر نوعی مفید بوده و پسماندی هم ندارد که نیاز به تمیز کردن پس از پایان یافتن عمل نشت یابی داشته باشد.
تست نشتی خط لوله با هلیم اغلب سریعترین و اقتصادی ترین راه برای یافتن نشتی خط لوله های دفن شده در زیر زمین می باشد. حتی ترک های بزرگ و شکستگی ها همیشه منجر به راهیابی آب به سطح زمین نمی شوند. سیال خروجی از لوله می تواند یک کانال در زیر زمین ایجاد نماید و در نقاط دور دست به سطح بیاید و یا اصلا به آب های زیر زمینی بپیوندد. هلیم همیشه به سطح می آید و کشف نشتی به آسانی صورت می پذیرد. برای این کار آشکار سازهای حساسی نسبت به گاز هلیم وجود دارد که برای تشخیص نشت درست در بالای لوله به کار گرفته می شوند. هلیم همچنین از FDA مجوزی را تحت عنوان افزودنی مجاز غذایی دریافت نموده است و می تواند در سیستمهای مواد خوراکی نیز به کار گرفته شود.
این روش همچنین برای نشت یابی کف تانکهای سوخت نیز مورد استفاده قرار گرفته، هم برای کشف ترک و هم به عنوان یک سرویس که سیستم را بهبود بخشیده و از اتلاف پول جلوگیری می کند، مناسب است.
تکنیک به کار گرفته برای یافتن نشتی لوله های زیر زمینی و کف تانک ها یکسان می باشد. هلیم یا زیر مخزن و یا در داخل لوله تزریق می شود و یک اختلاف فشار ایجاد می شود. هنر این روش فقط در سبک بودن هلیم نسبت به هوا می باشد و ما را قادر به نشت یابی لوله ها و مخــازن به هر قطر و انــدازه ای می کند. نشت یابی medivac بر اســاس ASME بویلرها section five Article ten صورت می پذیرد. این تکنیک دقیقا شبیه به تکنیک ردیاب گاز هیدروژن می باشد با این تفاوت که در این روش به جای استفاده از هلیوم از هیدروژن استفاده می شود.
ترموگرافی (گرمانگاری) Thermography
بعضی از نشت ها را می توان به کمک تشخیص دمای مجاور لوله در خاک تشخیص داد. ترموگرافی مادون قرمز برای آشکار کردن نشت سیال وقتی که دمای مجاور لوله افزایش و یا کاهش می یابد مورد استفاده قرار می گیرد و قادر به پوشش چند مایل و چند صد مایل در هر روز می باشد. این روش را می توان توسط ماشین های سنگین و هلیکوپتر و یا با سیستم های سبکتر حتی دستی انجام داد. روش کار بدین صورت است که اسکنرهای مادون قرمز دمای بالای خاک را اندازه گیری می کند و از تغییرات دمایی خاک با دیگر قسمت ها میتوان به وجود یا عدم وجود نشتی در سستم پی برد. پیشرفتهای اخیر در زمینههای گستردهتر استفاده از این روش را بیشتر عملی نمودهاست.
در روش GPR پالسهای موج الکترومغناطیسی از یک آنتن به داخل زمین فرستاده میشود. این پالسها داخل زمین منتشر شده و بازتاب آنها توسط آنتنهای گیرنده قبل از نشت یابی گرفته میشود. به طور کلی یک ماده که در زیر خاک سخت باشد یک سیگنال قویتر خواهد فرستاد. تجهیزات آب، برق، بخار و تونلها و دیگر اشیاء مدفون شده را میتوان بدین روش پیدا کرد. فاصله واحد GPR از شیءخاک شده، به وسیله زمان انتشار پالس در خاک و دریافت آن توسط گیرنده مشخص میشود.
زمانی که از این ابزار جهت نشت یابی استفاده میشود آنتن به صورت عمود بر لوله در خاک فرو میرود و در نتیجه زمان رفت و برگشت موج کم میشود. وقتی که محل تقریبی لوله مشخص نباشد یک شبکه بر روی سطح زمین قرار داده میشود تا پوشش کل آن منطقه را تضمین کند. مزیت این روش آنست که میتواند حتی محل لولههای غیر فلزی را به خوبی لولههای فلزی تشخیص دهد.